ART & BODY CULTURE

BEYOND
THE SKIN.

Het lichaam als kunstwerk, taal en terrein van expressie

Verken het archief
BEYOND THE SKIN / ART & BODY CULTURE17 / Archief

01 / Manifest

Het lichaam als kunstwerk, taal en terrein van expressie

Vóór de galeries en musea was het menselijk lichaam al een plek voor beelden. Pigmenten, doorboorde schelpen, sieraden, tatoeages en vormveranderingen doorkruisen tijd en wereld, maar vertellen niet één enkel verhaal: elke handeling behoort toe aan de mensen en samenlevingen die haar hebben voortgebracht.

BEYOND THE SKIN is een redactionele atlas van de lichaamskunsten. Het brengt archeologie, antropologie, kunstgeschiedenis, getuigenissen van gemeenschappen en hedendaagse performance met elkaar in gesprek. De route begint bij prehistorische sporen en loopt door tot nieuwe kunstpraktijken, met onderscheid tussen bewijzen, hypothesen en interpretaties.

Het lichaam is niet alleen de plek van het kunstwerk. Soms is het de maker, het materiaal en het geheugen ervan.

02 / BEYOND THE SKIN

Archief

17 / 17

OORSPRONG01

Vóór het doek: het lichaam in de prehistorie

Doorboorde schelpen, pigmenten en de grenzen van wat we werkelijk kunnen weten.

Afrika, Europa, Azië
Pleistoceen

OORSPRONG02

Boncuklu Tarla: wanneer het sieraad door de huid gaat

Een neolithische vindplaats in Anatolië en het verschil tussen een sieraad dragen en inbrengen.

Anatolië, Türkiye
Prekeramisch neolithicum

BESCHILDERING & RITUEEL03

Kleur op het lichaam: van oker tot levende talen

Pigment als materie, esthetische handeling en culturele verbondenheid.

Afrika, Australië, Amerika
Prehistorie–heden

BESCHILDERING & RITUEEL04

Pataxó: lichaamsbeschildering als herinnering en verzet

Een levende traditie verteld door de mensen die haar bewaren.

Brazilië
Hedendaags

GEMODIFICEERDE LICHAMEN05

Scarificatie in Afrika: tekens, kunst en identiteit

Beeldhouwwerken als bewijsmateriaal, culturele verschillen en de risico's van generalisaties.

West- en Centraal-Afrika
Historisch–hedendaags

TATOEAGE & HERINNERING06

De bewaarde huid: Egypte, Ötzi en Altai

Wat er verandert wanneer tatoeages rechtstreeks op het lichaam worden gedocumenteerd.

Egypte, Alpen, Siberië
Kopertijd–oudheid

TATOEAGE & HERINNERING07

Oceanië: tatau, tā moko en genealogieën van het teken

Samoa, Aotearoa en de Marquesaseilanden zonder verschillende praktijken over één kam te scheren.

Stille Oceaan
Historische en huidige tradities

TATOEAGE & HERINNERING08

Batok en fatek: tatoeages uit de Filipijnse Cordillera

Een kunst verbonden met leeftijd, herinnering, gender en hedendaagse veranderingen.

Filipijnen, Noord-Luzon
Historisch–heden

GEMODIFICEERDE LICHAMEN09

Het gebeeldhouwde woord: labret en sieraden in Meso-Amerika

Tussen macht, ritueel en het vermogen om via een sieraad te spreken.

Mexico en Meso-Amerika
Pre-Spaanse tijd

BESCHILDERING & RITUEEL10

Mehndi: de kunst die van de huid verdwijnt

Tijdelijke versiering tussen ritualiteit, esthetiek en feest op het Indiase subcontinent.

Zuid-Azië
Historische tradities–heden

GEMODIFICEERDE LICHAMEN11

Het lichaam vormen: modificaties, idealen en dwang

Van schedelvorm tot ingebonden voeten: schoonheid, verbondenheid en macht.

Wereldwijd; China als historische casus
Prehistorie–twintigste eeuw

KUNST & PERFORMANCE12

Het lichaam komt het museum binnen: body art in de twintigste eeuw

Van happening tot performance, wanneer het werk een fysieke aanwezigheid is.

Europa, Japan, Amerika
Jaren 1950–1980

KUNST & PERFORMANCE13

Ana Mendieta: het lichaam dat een afdruk achterlaat

Aarde, herinnering, afwezigheid en terugkeer in de earth-body-werken.

Cuba, Verenigde Staten, Mexico
Jaren 1970–1980

KUNST & PERFORMANCE14

Yoko Ono: wie bepaalt de grenzen van het lichaam?

Cut Piece, 1964: een performance over handelen, kijken en toestemming.

Japan, Verenigde Staten
1964–1965

METHODEN & PERSPECTIEVEN15

Een onvolledige atlas: hoe over lichaamskunst te vertellen zonder haar toe te eigenen

Geografieën, terminologie en onderzoeksverantwoordelijkheid.

Wereldwijd
Redactionele methode

TATOEAGE & HERINNERING16

Het Noordpoolgebied: tatoeage als terugkerend erfgoed

Kunst, herinnering en de heropleving van tradities van de Inuit en de circumpolaire gebieden.

Noord-Amerikaans Noordpoolgebied
Historisch–heden

BESCHILDERING & RITUEEL17

Tiwi-eilanden: beschildering, dans en ceremoniële herinnering

Wanneer het versierde lichaam deel uitmaakt van een breder artistiek systeem.

Australië, Tiwi-eilanden
Historisch–heden

03 / ART & BODY CULTURE

Eén chronologie, vele verhalen

  1. ongeveer 142.000 jaar geleden / Marokko

    Doorboorde schelpen van Bizmoune

    versiering, geen bewijs van tatoeage of piercing

  2. ongeveer 73.000 jaar geleden / Zuid-Afrika

    Schelpkralen van Blombos

    mogelijke lichaamsversieringen

  3. Prekeramisch neolithicum / Anatolië

    Oor- en lipsieraden van Boncuklu Tarla

    interpretatie gebaseerd op de grafcontext

  4. circa 3300 v.Chr. / Alpen

    Ötzi en de bewaarde tatoeages

    valt niet samen met de uitvinding van de tatoeage

  5. circa 1850–1750 v.Chr. / Egypte

    Vrouwelijke figuur met afgebeelde tatoeages

    figuratieve voorstelling

  6. V eeuw v.Chr. / Altai

    Figuratieve Pazyryk-tatoeages

    een deel van het bewijsmateriaal bevindt zich op gemummificeerde resten

  7. XIV–XVI eeuw / Meso-Amerika

    Gouden Mexica-labret

    prestigevoorwerpen in specifieke contexten

  8. 1959 / Verenigde Staten

    Happenings van Allan Kaprow

    datum die verwijst naar de historische benaming van de beweging

  9. 1964 / Japan

    Yoko Ono, Cut Piece

    gedocumenteerde performance

  10. 1973–1980 / Verenigde Staten en Mexico

    Ana Mendieta, Silueta Series

    reeks werken en handelingen

  11. jaren 1980–heden / Stille Oceaan

    Heropleving van talrijke tatoeagetradities

    verschillende processen tussen gemeenschappen

Artistieke compositie gegenereerd met AI; geeft geen authentieke tradities of vondsten weer.

De kaart is niet het gebied

De artikelen beschouwen de culturen van de wereld niet als fasen in een ontwikkeling naar de hedendaagse mode. Ze kennen geen universele betekenissen toe aan vergelijkbare symbolen en behandelen inheemse gemeenschappen niet alsof ze uitsluitend tot het verleden behoren.

Elk artikel onderscheidt wat gedocumenteerd is van wat hypothese of interpretatie is. De beelden in deze sectie zijn originele en interpretatieve creaties: ze vertegenwoordigen geen vondsten, rituelen of historische getuigenissen.

Het volgende hoofdstuk

De atlas zal groeien met nieuwe monografieën over kunstenaars, auteurs en tradities. Niet om de geschiedenis van het lichaam op te sluiten in een verzameling, maar om de lezer vele deuren te bieden om er binnen te treden.

De studio
Met AI gegenereerd redactioneel beeld, niet documentair.